Dëslescht sinn ech iech hei (alt erëm) mat enger Schreifweis-Kniwwel op de Wecker gaang, wou d’Lëtzebuergescht sech vis-à-vis vun deer däitscher Sprooch duerch eng Klengegkeet ënnerscheet, un déi een ower knapps denkt : am Däitsche gëtt et e ganz kloeren ‘ECK’…dee mir grad esou ...

---

Déi Leit, déi d’Chance hunn, ze verstoen, wat d’Villercher esou ‘schwätzen’, déi wëssen och, datt een dovun ëmmer ‘Béck de Réck’ seet… leider kritt äre Schreiwert dat mat senge ‘stompegen’ Oueren net mat… mä schéi muss et sinn! Dir däerft elo eng Grimmel laachen: Si ...

---

(En Artikel, deen dës Woch och an der KLACK fir eis Sprooch am WORT, dem TAGEBLATT an dem JOURNAL steet. )Mir däerfen d’Begrëffer net duerchernee geheien*, apaart* wann et ëm esou eppes Wichteges wéi déi Sprooch, dee Jargon geet, an deenen z. B. en Uertel gesprach (net ‘geschwat’ !) ...

---

Huet dir iech ewell gefrot, firwat bei neien Ausdréck an der technescher Welt, mir dacks fir déi selwecht Saach vun enger Sprooch op déi aner sprangen ? Datt et dee Phenomän ower am Fong nëmmen an eisem klenge Sproochraum gëtt, ass äis och d’meescht net bewosst, well mir äis keng ...

---

Ganz am Ufank vu menger Sprooch-Rubrik hei um RTL. lu, vrun 3 Joer ! hunn ech kéipweis Artikelcher iwwer eis Schreifweis geschriwwen… ower dat sinn elo 3 Joer hier… an deer Zäit kann ee villes vergiessen, gelldir. Dobäi hunn der deemools vill vun de Lieser nach näischt vun deer neier ...

---

Mir hunn hei alt ewell driwwer gegrommelt, datt bei der Behandlung vum Fleesch oder Fësch e gudde lëtzebuergeschen Ausdrock amgaang ass ze verblatzen: reezen, de Reez, d’Reezhaischen ( aplaz räächeren asw. ). Datselwecht gëllt fir d’Haascht (alias Rauchfang). D’Ursaach ass ewéi sou ...

---

Datt Geschichtsspezialisten d’Joerhonnerte vun eiser Géigend, an domat och eisem Land, net all a scho guer net ëmmer dselwecht gesinn, ass jidderengem bekannt, deen sech mat hire Publikatiounen ofgëtt. Dat ass och iergendwéi normal, well si hu jiddereen seng Ae fir sech ze dokumentéieren, ze

---

ower maacht, datt dir net no vir op d’Gladderchen oder no hannen op de Kickes faalt ! Dir kënnt dee blöde ‘Rutsch’ esou gutt wënsche wéi dir wëllt, mä gitt domat op déi Säit, wou en higehéiert. Och an d’Franséischt iwwersat, ass dat ‘Gerutschs’ ganz einfach eng lächerlech ...

---

Et hat emol ee vun eise ganz dichtege Sproochspezialisten an de fofzeger Joeren éierens geschriwwen, d’Lëtzebuergescht hätt seng zwéi lescht Ausdréck um Enn vum 19. Joerhonnert gemaach. Mech wonnert et nach haut, datt esou eppes deem formidabele Wëssenschaftler – ëmmerhin Dokter an der ...

---

D’Geschreifs iwwer eis Sprooch an d’Ëmfeld vum Lëtzebuergeschen an den Zeitungen (KLACK !) grad ewéi hei an der Sonndeszeitung vun ‘RTL. lu’ war an ass nach laang net ëmsoss. An anere Wierder: Et gëtt immens vill gelies; just dat ass jo och den Zweck, egal ob een domat averstanen ass ...

---

Et stéiert kee verstännege Mënsch sech drun, wann op gewinnte Schëlter hei am Land franséisch Ausdréck stinn : Direction XY, Arrêt, Deviation, Passage difficile asw. Dat Franséisch ka jo bal jiddereen sech leeschten ; mir sinn do himmelwäit vum flammännesche Sproochfanatismus ewech, do,

---

Loosst mer emol direkt feststellen, datt d’ Ausdréck ‘Mondart/Dialekt’ en zimlech negative Geschmaach/Geroch hunn, esou op d’Fassong ‘et ass jo nëmmen…’ . Do steet een an enger Rei mat kompetenten an eminente Wëssenschaftsleit, Linguisten, wann dir wëllt, déi kloer soen, et giff ...

---

Den Advent, eng Zäit voller Traditiounen ass erëm amgaang. Wéivill datt se mat Relioun ze dinn huet, do soll jidderee mat sech selwer eens ginn…mä ass et net esou wéi fir d’Octav, wou de Mäertche méi wichtewg schéngt wéi d’Saach selwer ; dat Allerwichtegst guff mat der Zäit ...

---

dat si keng Moossen, heescht et an engem bekannte Sproch. Dee kann een op e sëlleche Manéiere gebrauchen ; hei ass en dann elo mol op eis Sprooch gedréint. Ënnert de Korrespondente vun dëser klenger Rubrik sinn der (bis op de Claude Oswald leider alleguer anonym), déi mir ëmmer erëm ...

---

Dat sinn alt erëm eiser typescher Ausdréck, deer mir mat den Dausenden hunn, wat ower knapps engem opfällt…well et deenen allermeeschten zimlech egal ass, oder ? Kommt elo kee mir soen, ‘verbäi’ wier dach och gutt a giff datselwecht heeschen. Quatsch ! Wann eppes ‘eriwwer’ ass, da ...

---

Deen Artikel hei fannt dir dëse Samschdeg och an der N°175 vun der KLACK fir eis Sprooch am WORT, dem TAGEBLATT an dem JOURNAL.   Dat ass nun emol net datselwecht wéi sech schoulméisseg un d’Däitscht, d’Franséischt, d’Englescht ze ginn. Souwisou ginn zugudderlescht allméiglech ...

---

Vun e Samschdeg op e Sonndeg réckele mir d’Auer alt erëm nees. D’Gefiederméchels, ob dat eppes déngt ass wéi d’Zermeeschterei iwwer dat Schwaarzt vun de Kuelen oder dat Wäisst vum Schnéi; et hänkt dovun of, wien et vu wou aus kuckt  Wat mir net esou egal schéngt, ass de ...

---

Eiser Wierder/Ausdréck an Ausdrocksweise sinn deer, déi hei bei äis ‘normal’ am Gebrauch sinn. Wann do vun ‘deer anerer Säit’ rieds geet, da gëllt de Verglach mam Houdäitschen, an dat versteet sech fir äis als déi Sprooch, déi mir an der Schoul, an der Press, an der Literatur an am

---

et kënnt e Schluet ! Ob dat de knadderegen, leider d’meescht traureg-anonyme Kommentatären elo geet oder net : et ass, mat soss näischt ze vergläichen, typesch EISES ! Iwwersetzt et op Däitsch, Franséisch, Englesch oder egal wat dir wëllt. Eng Strass an e Schluet gitt dir ëmsoss sichen.

---

Dat sinn zwéin Ausdréck, déi mir och am Däitschen oder Franséische begéinen, ower eise Gebrauch ass esou speziell, datt keen Däitschen a kee Fransous versteet, wat mir ‘mengen’ ; anescht ausgedréckt giff ee vu ‘semantescher’ Differenz schwätzen…ower mir wëllen hei jo ...

---

Dat war 1941. Deemools hat eist aremt kleespert Vollek de preisesche Strack ëm den Hals, nodeem Lëtzebuerg zënter dem 10. Mee 1940, grad ewéi déi aner Länner rondrëm vum Nazi-Wouscht iwwerrannt gi war. Deen Horror huet gedauert bis 1944 resp. 1945, mä vum éischten Dag un, esouguer ewell ...

---

Gedichter sinn, egal a watfir enger Sprooch, nach laang net jidferengem senger Saach. E gutt Gedicht ass ower, och an egal watfir enger Sprooch, eng Zort Kréinung fir den Idiom, an deem se geschriwwe sinn. Do kënnt een elo säiteweis vu Form a Rhythmus, Klank a Reim schwätzen, vu ...

---

Hei mol e Saz, dee knapps een zu Düsseldorf versteet: Dee Knécheler kniwwelt an engem Stéck, mä ech hu bis elo net bekäppt, wat hien do knätzelt. Wourëm et geet ? Mä alt erëm eng Kéier dorëm, datt mir an eiser klenger Sprooch Ausdréck fannen, déi hir Wuerzelen an Äscht hei bei äis a

---

Wat d’Parteien sech esou als ‘Slogan’ fir hir Plakaten afale loossen, dat ass d’meescht zimlech egal wat, well jo am Fong jidferee vun deene geeeeniaaaale Sätz laanscht d’Stross op all Partei géng passen. Dat heescht an anere Wierder, datt et ewechgehäitent Geld ass! Oder mengt een, de

---

An engem Lieserbréif iwwer Schëlter vun der ‘Sécurité Routière’ huet en intressante Schreiwer gemengt, et kënnt een op deene Plakaten op der Autobunn och Lëtzebuergesch gebrauchen. Doriwwer léisst sech diskutéieren. Ech selwer mengen, datt eiser Sprooch net immens vill domat gehollef ...