Bei der Ëmfro/ dem Sondage iwwer de Gebrauch vun eiser Sprooch fir den däitsche ‘Schmetterling’ kann een op méi ewéi eng Manéier wierklech paff sinn ! Wuelverstan : Et ass net drëm gaang, watfir ee Wuert ee vir dat wonnerléift Déierche AM LÉIFSTEN huet, mä wéi een am ‘fräie ...

---

Datt eis Sprooch der Géigend oder esouguer der Uertschaft no verschidde Charaktere kann hunn, dat ka verstännegerweis keen ofstreiden. Datt zu Wolz ‘nick’ an ewell zu Echwëller ‘néck’ gesot gëtt, vu Schieren erof op Miersch an eriwwer op Brouch dann ‘nit’, a bal am ganze Rescht vum

---

Et ass jo ganz léif, wann ee seet, seng gutt Mamm hätt ‘dat esou gesot’. Ganz sécher ass et och d’Mammi, déi fir d’éischt an d’meescht mat äis geschwat huet, wéi mir mat der Sprooch ugefaang hunn…ower, sou häerzeg wéi dat gemengt ass : wat fir eng Sprooch zielt, ass ‘dat’,

---

Wann et fir d’Erhale vun eiser Sprooch ENG Saach gëtt, déi wierklech net an der Rei ass, dann déi, datt mir zevill oniwwerluecht an total muttwëlles mat friemen Ausdréck dorëmmer flankéieren, déi mir net brauchen… well mir eiser eegener hunn! Gëtt et iergendwéi ‘offiziell’ oder ...

---

Viru 4 (! ) Joer hunn ech domat ugefaang, ze brueden, datt fir d’1050 Joer vum Sigfrid-Akt fir den Tosch vu Lännereien zu Feelen fir de Bockfiels ‘eppes soll geschéien’ : an zwar ganz kloer, schrëftlech, am Kultur- an dem Bauministère, a Gespréicher mat Vertrieder vun der Gemeng ...

---

Ee vun de Problemer mat der Situatioun vun eiser Sprooch ass deen, datt si esou no widdert deer däitscher läit an e sëlleche Leit déi zwou net éierbar an hiren Ënnerscheeder auserneegehal kréien… oder differenzéiere wëllen. Psychopädagogesch, didaktesch, dat heescht schoul- a ...

---

Dës Iwwerschrëft huet, deemno wéi een se liest, ganz bewosst 2 Bedeitungen:   1)      de Prinzip vum Lëtzebuergeschen am Grondgesetz vun eisem Land; natierlech am Sënn vun deem, wat d’Sproochgesetz vun 1984 seet… dat näischt un der Situatioun vun den zwou anere Sproochen ännert, ...

---

Natierlech muss d’Welt virugoen; kloer, datt een net ka bei allem Ale stoe bleiwen oder ëmmer nëmmen no hannerzeg kucken. Ower, wéi sot de Mann: Zevill an net genuch si keng Moossen! Oder fannt dir et ‘modern, up to date, cool’, wann ewell am Oktober ‘de Kleeschen’ an de Fënstere ...

---

Déi Uertschaftsnumm-Fro ass beileiwe keng kamoud ! Do kann ee ferm an en Harespelsnascht stëppele goen, wou eist Verb ‘stëppelen’ iwregens weist, wéi ‘polyvalent’ (op d’mannst 3-fach !) et géint dat däitscht ‘sticheln’ ass. Et ass ze verstoen, datt déi Weelzer, déi Veiner, ...

---

Et ass natierlech flott, wann een en Echo op seng Schreiwerei kritt… egal op positiv oder negativ, Haaptsaach: verstänneg. Wann ech dëslescht gesot hunn, et wier mir iwwer dem René Weimerskirch senger lëtzebuergescher Adaptatioun vun ‘Taming of the Shrew’ ganz verwonnert bäigefall, datt ...

---

Och den Zoufall kann een heiansdo op Saachen/Iddië kréien, déi engem beim laange Kalenneren net esou komm wieren. Esou eng ass ärem Schreiwert de leschte Sonndeg zu Wolz passéiert: De Wëlzer Gesank huet, wéi zënter Joer an Dag, säi lëtzebuergescht Theaterstéck ënnert der Regie an der ...

---

Et héiert ee vun ëmmer méi Leit, datt si gefall sinn a sech d’Hëftgelenk gebrach hunn… bei villen och, well se ze houfreg waren, fir ‘am Alter’ géint hir wackeleg Foussgelenker e Bengel ze huelen. «et wëllt een dach net wéi en ale Pätter oder eng Giedel do kommen, nedir». Do ...

---

An der Zäit krute mir et dacks an der Schoul mat Saache schwéier gemaach, déi engem ower och guer net wichteg fir eng Sprooch geschéngt hunn, z. B. mat de sougenannte ‘prépositions’ am Franséischen (de, par, au, à,pour, ou, …). Dat war vrun allem fir déi Joergäng net einfach, déi ...

---

Nodeem mir äis jo da virgëscht op de ‘Mordjëss’ frësch verléift hunn a ‘Vältesdag’ gepackt ass – wou och all Lëtzebuerger, déi Feltes, Felten, Fellens asw. heeschen, un hiren typesche lëtzebuergesche Familljennumm hätte kënnen denken – ass et dann dëse Sonndeg un engem ...

---

Wat ass e Stackfransous, e Stackdäitschen, e Stackbelsch… e Stacklëtzebuerger? ‘Gestackt’ heescht Wuerzelen éierens gemaach hunn. Dann iwwerleet vläicht, wéi déi ‘Wuerzelerei’ am Frankräich ausgesäit: Huelt do emol all Fransousen ewech, déi italiéinesch, armenesch, däitsch, ...

---

Sou ginn déi Gespréicher un, wann een urifft, ‘um Radio’ hätt erëm een ‘eng komme gelooss’. Et geet net ëm dat, wat deen äis iwwer de Mikro ze soen huet, mä iwwer eis Sprooch. Déi Reklammatioune kréie mir ewell zënter…40 Joer ze héieren. Seet een dann, déi Knouterer sollen ...

---

Hei hu mir et mat enger Saach ze dinn, wou ee roueg kënnt 100 Leit froen, wat op Lëtzebuergesch eng ‘boule de neige’, e ‘Schneeball’, oder mengentwéigen e ‘snowball’ giff heeschen. Do wier d’Äntwert 100% eng… SCHNÉIKLATZ, mat Sécheheet net ‘Schnéiball’ a schonns guer net ...

---

Vill Saache sinn/schéngen engem an der Sprooch esou ‘normal’, datt e sëllechen engem net als ‘typesch’ opfällt… wat zimlech liichtfankeg dann an den däitschen Tirang gespaart gëtt. Leider schéngt dat deenen och iergendwéi egal ze sinn, déi sech duerch hirt Fach Lëtzebuergesch/ ...

---

An engem vu menge leschten Artikelcher hat ech mech mat deem fuddelege ‘Rutsch’ fir an d’neit Joer, an hunn och indirekt de Geck mat deem total iwwerflëssege ‘ lecker’ gemaach. Hei hu mir et mat zwee Beispiller ze dinn, déi typesch fir eisen Hank sinn: Däitsch nozemaachen, wou eis ...

---

Wa mir jo dann net vun deem ‘Geleckers’ lasskommen, dann däerf dee Rutsch och lecker sinn, oder? ‘Eng Rutsch’ an der Strëmp war eng Schmot fir eng Madame oder e Meedchen, déi sech just fäerdeg gemaach hate fir ‘bausst d’Dier’ ze goen. Dann hunn d’Masche misse ganz ...

---

Huet dir ewell driwwer nogeduecht, datt et am Lëtzebuergeschen am Fong keen Ausdrock gëtt, mat deem een e ‘SOURIRE’, e ‘SMILE’, e ‘LÄCHELN’ oder dat hollännescht ‘GLIMLACH’ kënnt iwwersetzen? Firwat? Dat weess ech och net. Am sympatheschste schéngt den englesche ‘Smile’ ze

---

.. .en ‘hausmaacher’ Ausdrock, deen een zwar net (méi) op jidfer Stroosseneck héiert, mä deen et ower nach  op e sëlleche Plaze gëtt, fir ze soen, eng Saach hätt zimlech laang gedauert fir fäerdeg ze ginn. De Schräiner ass zwar komm, mä et huet gebonn…hien huet sech elo bestuet, dat

---

Datt eis Sprooch, wéi d’Nidderlännescht iwregens och, ganz no mam Däitsche Famill ass, dat brauch ee kengem laang ze explizéieren, deen déi zwou kennt… ower do leie jo och just 2 Problemer, déi sougenannt Germanismen a Lëtzebuergismen: -          Dem Lëtzebuerger kann ...

---

Wa mir vun eiser Sprooch schwätzen, da komme mir net dolaanscht, en Ënnerscheed tëscht deem geschwaten an deem geschriwwene Lëtzebuergesch ze maachen. Geet et eleng ëm déi geschriwwe Sprooch, da muss alt erëm tëscht gewéinlechem, perséinlechem, normalem… ower och vun de méi ...

---

An deer leschter KLACK war hei Ried vun der Sprooch am Grondgesetz vun eisem Land, der Constitutioun. Dat Gesetz ass d’Basis, d’Fëllement vun allem, wat vun den Deputéierten als ‘normaalt’ Gesetz gestëmmt gëtt…a vun alle Reglementatiounen, déi sech op e Gesetz stäipen, dat déi ...